QCVN 01:2025/BYT quy định giá trị giới hạn tiếp xúc tối đa cho phép đối với 70 yếu tố hóa học phổ biến trong môi trường lao động. Quy chuẩn này là căn cứ để các cơ quan quản lý và đơn vị quan trắc đánh giá mức độ an toàn vệ sinh lao động tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Nội dung bài viết
1. Giải thích các chỉ số giới hạn quan trọng
Để đánh giá môi trường làm việc, quy chuẩn sử dụng hai chỉ số chính:
-
TWA (Time Weighted Average): Giá trị giới hạn tiếp xúc trung bình trong ca làm việc (8 giờ/ca, 40 giờ/tuần). Người lao động không được phép tiếp xúc vượt quá ngưỡng này tính trung bình theo thời gian.
-
STEL (Short Term Exposure Limit): Giá trị giới hạn tiếp xúc ngắn, tính trung bình trong 15 phút. Áp dụng cho các chất có khả năng gây kích ứng mạnh hoặc tổn thương mô tức thì.
2. Giá trị giới hạn một số yếu tố hóa học phổ biến (Bảng 1)
Dưới đây là trích dẫn giới hạn của một số chất thường gặp trong công nghiệp (đơn vị: \(mg/m^{3}\)):
| STT | Tên yếu tố hóa học | Công thức | TWA (8h) | STEL (15p) | Nhóm IARC |
| 1 | Acrolein | \(CH_{2}CHCHO\) | \(0,25\) | \(0,8\) | 3 |
| 2 | Acrylamid | \(CH_{2}CHCONH_{2}\) | \(0,03\) | \(0,2\) | 2A |
| 20 | Benzidin | \(NH_{2}C_{6}H_{4}C_{6}H_{4}NH_{2}\) | \(0,008\) | – | 1 |
| 25 | 1,3-Butadien | \(CH_{2}CHCHCH_{2}\) | \(20\) | \(40\) | 1 |
| 41 | Chì và các hợp chất vô cơ | \(Pb\) | \(0,05\) | \(0,1\) | 2B |
| 63 | Dichlorvos | latex{2}P(O)OCH=CCl{2}[/latex] | \(1\) | \(3\) | 2B |
3. Công thức điều chỉnh và quy đổi
3.1. Quy đổi nồng độ từ ppm sang \(mg/m^{3}\)
Áp dụng cho các chất ở dạng hơi hoặc khí: \(C (mg/m^{3}) = \frac{ppm \times W_{m}}{24,45}\) (Trong đó \(W_{m}\) là trọng lượng phân tử của chất).
3.2. Điều chỉnh TWA khi làm việc quá 8 giờ/ngày
Khi thời gian tiếp xúc thực tế (\(h\)) lớn hơn 8 giờ, giá trị giới hạn điều chỉnh (\(TWA_{n}\)) được tính: \(TWA_{n} = TWA \times \frac{8 \times (24 – h)}{16 \times h}\)
4. Phương pháp xác định và thiết bị đo
-
Phương pháp tiêu chuẩn: Lấy mẫu và phân tích theo các tiêu chuẩn của NIOSH hoặc OSHA được quy định cụ thể cho từng chất.
-
Thiết bị đo điện tử hiện số: Có thể sử dụng máy đo trực tiếp dùng cảm biến (hồng ngoại, điện hóa, PID) nếu đáp ứng độ nhạy tối thiểu bằng 10% giá trị giới hạn TWA và được hiệu chuẩn định kỳ hàng năm.
-
Vị trí đo: Đặt đầu thu tại vùng hô hấp của người lao động (chiều cao từ \(1,5 – 1,8 m\) so với sàn).
5. Trách nhiệm của cơ sở sản xuất
-
Quan trắc định kỳ: Các cơ sở có yếu tố hóa học phải thực hiện quan trắc môi trường lao động định kỳ bởi đơn vị có đủ năng lực theo quy định của pháp luật.
-
Kiểm soát rủi ro: Triển khai các biện pháp kỹ thuật và trang bị bảo hộ lao động để đảm bảo nồng độ hóa chất luôn nằm trong ngưỡng cho phép.

