Tìm hiểu các loại bể lắng cấu tạo và nguyên lý hoạt động

Bể lắng là công trình xử lý nước thải được xây dựng với hình chữ nhật, cho phép lưu nước thải với thời gian nhất định nhằm tạo điều kiện cho các chất lơ lửng dưới tác dụng của trọng lực có thể lắng xuống đáy.
Yêu cầu cơ bản nhất của bể lắng là chiều dài phải tối thiểu là gấp đôi chiều rộng. Hiệu xuất cơ bản phải đạt khoảng 60%. Với hiệu quả cao, kết cấu xây dựng đơn giản nên bể lắng được rất nhiều nhà áy lựa chọn đặc biệt là những nhà máy có công suất lớn hơn 20.000 m3/ngày. Bên cạnh đó, nhược điểm của bể là diện tích xây dựng lớn gây khó khăn cho quá trình bố trí bể.

Số liệu ban đầu để tính toán bể lắng:

• Lưu lượng và hàm lượng cặn của nước thải C₁

• Hàm lượng cặn cho phép của nước thải sau khi lắng C₂, C₂ lấy căn cứ vào điều kiện vệ sinh và tính chất công trình trong dây chuyền công nghệ xử lý nước thải

• Điều kiện về chế độ lắng của hạt, U_o

• Hệ số kết tụ n

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình lắng:

• Lưu lượng nước thải

• Thời gian lắng

• Khối lượng riêng và tải lượng tính theo SS

• Tải lượng thủy lực

• Sự keo tụ các hạt rắn

• Vận tốc dòng chảy trong bể

• Nhiệt độ của nước thải

• Kích thước bể lắng

      – Bể lắng ngang: nước chảy theo phương ngang từ đầu bể đến cuối bể.
      – Bể lắng đứng: nước chảy từ dưới lên theo phương thẳng đứng.
      – Bể lắng ly tâm (bể lắng radian):  nước chảy từ trung tâm ra thành bể và theo hướng ngược lại.

3.  Giới thiệu các loại bể lắng:

 3.1  Bể lắng ngang:

Bể lắng ngang có mặt bằng hình chữ nhật,  tỷ lệ giữa chiều rộng và dài không nhỏ hơn ¼ và chiều sâu đến 4 m, rộng 2.5 – 4m.
Các số liệu tham khảo để thiết kế bể lắng sơ cấp

Chú ý : ft ´ 0,3048 = m
in/ft ´ 83,333 = mm/m
       Nước theo máng phân phối ngang vào bể qua đập tràn thành mỏng hoặc tường đục lỗ xây dựng ở đầu bể dọc suốt chiều rộng. Đối diện ở cuối bể cũng xây dựng máng tương tự để thu nước và đặt tấm chắn nửa chìm nửa nổi cao hơn mực nước 0.15 – 0.2 m và không sâu quá 0.25 – 0.5m. để thu và xả chất nổi, người ta  đặt một máng đặc biệt ngay sát  ngay sát kề tấm chắn.
      Tấm chắn ở đầu bể đặt cách thành cửa vào khoảng 0.5 – 1 m và không nông hơn 0.2m với mục đích phân phối đều nước trên toàn bộ chiều rông của bể.
        Đáy bể làm dốc i = 0.01 để thuận tiện cho việc thu gom cặn. Độ dốc của hố thu cặn không nhỏ hơn 450.
 
 

​

3.2 Bể lắng đứng:

– Bể lắng đứng thường diện tích hình tròn hoặc hình vuông, đáy dạng nón hay chóp cụt.
– Đường kính không vượt quá ba lần chiều sâu công tác và có thể đến 10 m.
– Khi nước dâng lên từ dưới thân thì cặn sẽ thực hiện một quá trình ngược lại. Như vậy cặn chỉ lắng được trong trường hợp tốc độ lắng lớn hơn  tốc độ nước dâng Vd ( thông thường Vd = 0.7 mm/s). Thời gian lắng 0.5 – 1.5 giờ.
– Cấu tạo vách nghiêng ở đáy bể giống bể lắng ly tâm.

3.3  Bể lắng ly tâm:

Bể lắng ly tâm là một trong các loại bể lắng mà chúng tôi muốn giới thiệu đến các bạn.
Nếu bể lắng ngang được xây hình chữ nhật, bể lắng đứng là dạng hình trụ thì bể lắng ly tâm lại có dạng hình tròn, đáy dạng nón.
Các thông số thiết kế cho bể lắng ly tâm:
 

​ 3.4 Bể lắng kết hợp tạo bông:

       Bể lắng có nhiệu vụ lắng những chất cặn trong nước chủ yếu là chất vô cơ và rác có kích thước nhỏ. Bể lắng kết hợp khuấy trộn tạo bông để tăng kích thước các hạt cặn giúp quá trình lắng đạt hiệu quả cao.
      Bể khuấy trộn được thiết kế 2 bể liên kết với bể lắng 1 dùng động cơ có lắp cánh khuấy để khuấy trộn phèn với nước cần xử lý tăng khả năng lắng của các hạt keo và cặn trong nước.
      Đối với các bể lắng ly tâm thường thì khó duy trì tốc độ dòng nước đầu vào 0.6 m/s, vì thế biện pháp cải tiến là dùng bể tạo bông – lắng kết hợp. Bể này có thể được nâng cấp từ bể lắng ly tâm thông thường.
 
 

3.5 Bể lắng Lamen

Cấu tạo: Bể lắng lamen cũng như bể lắng thường và gồm 3 vùng

Đặc điểm bể lắng Lamen:
      Vùng lắng được chia thành nhiều lớp mỏng với khoảng không gian nhỏ hẹp, nhờ các tấm được đặt nghiêng. Sử dụng các tấm có dangh nửa lục giác và khi ghép lại thành tấm sẽ tạo thành khối ống có mặt cắt ngang như những ống lục giác ghép lại. Như vậy sẽ vừa đảm bảo được tính linh động trong thi công cũng như độ bền xây dựng khi hợp khối các tấm.
Tác dụng và cơ chế quá trình lắng:
      Nước có chứa bông bùn cặn sẽ chuyển động giữa các bản vách nghiêng theo hướng từ dưới lên và cặn lắng xuống đến bề mặt bản vách nghiêng sẽ trượt xuống theo chiều ngược lại và tập trung về hố thu cặn, từ đó theo chu kỳ được xả đi.
     Khi giảm chiều cao lắng thì giảm độ chảy rối của dòng chảy tự do, giảm được dao động của thành phần tốc độ thẳng đứng của dòng nước. Kết quả là tăng hệ số sử dụng dung tích và giảm được thời gian lắng.
Ưu điểm:

3.6 Bể lắng Vách nghiêng

       Ở bên trong bể lắng vách nghiêng có các tấm mỏng đặt nghiêng và song song với nhau. Nước vào chuyển động giữa các tấm này, cặn sẽ trượt xuống dưới vào bình chứa.
       Bể lắng có thể được thiết kế cùng chiều ( hướng chuyển động của nước và cặn cùng nhau), ngược lại (nước và cặn  chuyển động ngược nhau) và giao nhau (nước chuyển động thẳng góc với hướng chuyển động của cặn).
        Phổ biến nhất là bể lắng vách nghiêng được thiết kế ngược chiều.d
 

3.7 Bể lắng Lamella kết hợp với bể phản ứng

3.8 Bể lắng bùn cặn

Trên đây là các loại bể lắng và cấu tạo và nguyên lý hoạt động của chúng mà moitruongcms muốn thông tin đến bạn đọc.